برنامه جهانی غذا وابسته به سازمان ملل متحد اعلام کرده است که ایران به مسیر اصلی تجارت افغانستان تبدیل شده است.
برنامه جهانی غذا وابسته به سازمان ملل متحد اعلام کرده است که ایران پس از بسته شدن گذرگاههای مرزی با پاکستان، به مسیر اصلی تجارت افغانستان تبدیل شده است.
این نهاد در گزارشی افزوده که حدود ۶۰ درصد تجارت افغانستان اکنون از مسیرهای غربی و از طریق ایران انجام میشود؛ تغییری که پس از توقف تجارت رسمی از مسیر پاکستان در اواخر سال ۲۰۲۵ رخ داده است.
واردات از طریق خطوط ریلی آسیای مرکزی نیز بهطور قابل توجهی افزایش یافته است. برنامه جهانی غذا میگوید که هرچند تاجران توانستهاند جریان واردات و صادرات را حفظ کنند، اما مسیرهای جایگزین طولانیتر و پرهزینهتر هستند و همین موضوع باعث افزایش هزینه انتقال کالا و در نتیجه بالا رفتن قیمت مواد غذایی، سوخت و نهادههای کشاورزی در افغانستان شده است.
این نهاد هشدار داده است که این تغییر در حالی رخ میدهد که افغانستان همزمان با چندین بحران روبهرو است؛ از جمله بسته شدن مرزهای پاکستان، بیثباتی ناشی از تنشهای خاورمیانه، کاهش کمکهای بشردوستانه و بازگشت میلیونها مهاجر از کشورهای همسایه.
به گفته برنامه جهانی غذا، این عوامل در مجموع ناامنی غذایی در افغانستان را تشدید کردهاند.بر اساس این گزارش، هزینه یک سبد غذایی پایه بین اکتوبر ۲۰۲۵ تا اپریل ۲۰۲۶ ۱۰ درصد افزایش یافته است.
در همین مدت، سهم خانوادههایی که از امنیت غذایی قابل قبول برخوردار بودهاند، از ۲۸ درصد به ۲۰ درصد کاهش یافته است.همچنین، ۷۲ درصد خانوادهها از کاهش درآمد خود خبر دادهاند و ۵۷ درصد گفتهاند برای تأمین نیازهای اولیه ناچار به اقداماتی مانند کاهش وعدههای غذایی یا فروش داراییهای تولیدی شدهاند.
برنامه جهانی غذا برآورد میکند که در حال حاضر ۱۳ میلیون و ۸۰۰ هزار تن در افغانستان با سطوح بحرانی یا اضطراری ناامنی غذایی روبهرو هستند.
این نهاد هشدار داده است که اگر مرز پاکستان همچنان بسته بماند و تنشهای منطقهای ادامه یابد، شمار افرادی که با گرسنگی حاد روبهرو هستند، طی شش ماه آینده ۲ میلیون و ۳۰۰ هزار نفر دیگر افزایش خواهد یافت.
در گزارش آمده است که محدودیتهای مرزی پاکستان یکی از عوامل اصلی افزایش قیمت مواد غذایی بوده است.
در مقایسه با اکتوبر ۲۰۲۵، قیمت برنج پاکستانی ۳۸ درصد، بادنجان رومی ۷۱ درصد، کچالو ۱۰۵ درصد، شکر ۲۷ درصد و روغن خوراکی ۱۲ درصد افزایش یافته است. بهای سوخت نیز به دلیل وابستگی افغانستان به واردات فرآوردههای نفتی، ۱۳ درصد بالا رفته است.