افزایش حاصلات میوههای تازه در هرات در سال جاری، امیدواری تازهای را در میان باغداران این ولایت ایجاد کرده است. مسئولان ریاست زراعت، آبیاری و مالداری هرات میگویند میزان برداشت میوههای تازه نسبت به سالهای گذشته افزایش یافته و همزمان تلاشها برای توسعه بازارهای داخلی و خارجی، افزایش صادرات و حمایت از تولیدکنندگان نیز ادامه دارد.
هرات از ولایتهای پیشتاز افغانستان در بخش باغداری به شمار میرود. شرایط اقلیمی مناسب، زمینهای حاصلخیز و تجربه چندین دههای باغداران باعث شده است که این ولایت هر ساله سهم قابل توجهی در تولید میوههای تازه کشور داشته باشد.
انگور، انار، زردآلو، هلو، سیب و شفتالو از مهمترین محصولات باغداری هرات هستند که علاوه بر تأمین نیاز بازارهای داخلی، بخشی از آنها نیز به خارج از کشور صادر میشود.
مسئولان ریاست زراعت هرات میگویند این ولایت بیش از ۲۸ هزار هکتار باغ میوه دارد و سالانه هزاران تُن انواع میوه از این باغها برداشت میشود. به گفته آنان، افزایش حاصلات در سال جاری نتیجه شرایط مناسب آبوهوایی، مراقبت بهتر از باغها و تلاش باغداران برای افزایش کیفیت محصولات است.
نصیر احمد قاضیزاده، متخصص امور زراعتی ریاست زراعت هرات، میگوید بخش عمده محصولات باغداری این ولایت در بازارهای داخلی، شهرک صنعتی هرات و ولایتهای حوزه جنوبغرب کشور به مصرف میرسد.
او میافزاید که تولیدات باغداری هرات علاوه بر تأمین نیاز بازارهای محلی، ظرفیت بالایی برای حضور در بازارهای خارجی نیز دارد و در صورت فراهمشدن امکانات بیشتر، میتوان میزان صادرات را افزایش داد.در کنار افزایش تولید، توسعه بازارهای فروش نیز از مهمترین دغدغههای باغداران و مسئولان به شمار میرود.
مسئولان اتاق تجارت و سرمایهگذاری هرات میگویند از آغاز سال جاری تاکنون ۲۴ تُن سیب از هرات به خارج از کشور صادر شده است؛ رقمی که به گفته آنان میتواند با رفع برخی چالشها و ایجاد تسهیلات بیشتر، افزایش یابد.
محمد یوسف امین، مدیر اجرایی اتاق تجارت و سرمایهگذاری هرات، میگوید این نهاد برای افزایش صادرات محصولات زراعتی، یافتن بازارهای جدید جهانی، گسترش تسهیلات ترانزیتی و تسریع روند امور گمرکی تلاش میکند.
به گفته او، اگر روند صادرات آسانتر شود و دسترسی به بازارهای منطقهای و جهانی گسترش یابد، محصولات باغداری هرات میتوانند جایگاه بهتری در بازارهای بینالمللی پیدا کنند.
او تأکید میکند که کیفیت بسیاری از محصولات باغداری هرات توان رقابت با محصولات مشابه در بازارهای خارجی را دارد، اما توسعه صادرات نیازمند ایجاد زیرساختهای مناسب، کاهش هزینههای حملونقل، تسهیل روند گمرکی و دسترسی پایدار به بازارهای هدف است.در همین حال، اداره محلی هرات نیز از ادامه برنامههای حمایتی برای رشد بخش زراعت خبر میدهد.
محمد یوسف سعیدی، سخنگوی والی هرات، میگوید اداره محلی از توسعه سکتور زراعت حمایت میکند و برنامههایی برای تقویت صادرات، ایجاد سهولت برای تاجران و توسعه زیربناهای مرتبط با محصولات زراعتی روی دست دارد.
به گفته او، رشد بخش باغداری نهتنها به افزایش تولید محصولات زراعتی کمک میکند، بلکه میتواند زمینه اشتغال هزاران نفر را نیز در بخشهای تولید، بستهبندی، حملونقل و تجارت فراهم سازد. از این رو، حمایت از باغداران و تاجران یکی از اولویتهای اداره محلی به شمار میرود.
در کنار دیدگاه مسئولان، باغداران نیز از افزایش حاصلات در سال جاری ابراز خرسندی میکنند، اما میگویند افزایش تولید زمانی به سود آنان خواهد بود که امکان فروش محصولات با قیمت مناسب فراهم شود. آنان معتقدند اگر بازار مصرف گسترش نیابد، افزایش تولید میتواند باعث کاهش قیمتها و زیان تولیدکنندگان شود.شماری از باغداران هرات میگویند کمبود سردخانههای معیاری یکی از مهمترین مشکلات آنان است.
به باور آنان، نبود امکانات مناسب برای نگهداری محصولات سبب میشود بخشی از میوهها پیش از رسیدن به بازار یا صادرات، کیفیت خود را از دست بدهند یا با قیمت پایینتر به فروش برسند.
آنان همچنین خواهان گسترش تسهیلات صادراتی، کاهش هزینههای ترانزیت، ایجاد بازارهای جدید و حمایت بیشتر از تولیدکنندگان هستند. به گفته باغداران، اگر این مشکلات برطرف شود، نهتنها درآمد آنان افزایش خواهد یافت، بلکه صادرات محصولات باغداری هرات نیز رشد قابل توجهی خواهد داشت.
کارشناسان بخش زراعت نیز باور دارند که توسعه باغداری، سرمایهگذاری در سردخانهها، مراکز بستهبندی و صنایع تبدیلی، از مهمترین نیازهای این بخش است.
آنان میگویند خامفروشی محصولات، سود کمتری برای تولیدکنندگان دارد و ایجاد صنایع فرآوری میتواند ارزش افزوده بیشتری برای محصولات باغداری ایجاد کند.هرات همواره یکی از قطبهای مهم تولید میوههای تازه در افغانستان بوده است.
افزایش حاصلات در سال جاری، در کنار تلاش برای توسعه بازارهای داخلی و خارجی، میتواند فرصت تازهای برای رشد اقتصاد محلی، افزایش درآمد باغداران و توسعه صادرات محصولات باغداری این ولایت فراهم کند؛ فرصتی که تحقق کامل آن، به رفع چالشهای زیرساختی و ایجاد بازارهای پایدار برای تولیدات کشاورزان وابسته است.